• چهارشنبه ۱ آذر ماه، ۱۳۹۶ - ۱۷:۴۶
  • دسته بندی : سياسی
  • کد خبر : 969-385-5
  • خبرنگار : 04
  • منبع خبر : خبرگزاری ایسنا

یک جامعه‌شناس سیاسی:

به نحوه مشارکت نخبگان در زلزله کرمانشاه نقد وارد است

یک جامعه‌شناس سیاسی گفت: اگر در بخش‌های مختلف جامعه مدنی نهادهای متکثر و متنوعی فعال باشند در مواقعی که نهادهای حاکمیتی به دلیل گستره‌ی بحران نمی‌توانند آن را کامل پوشش دهند و یا سرمایه اجتماعی آن آسیب‌دیده است، نهادهای مدنی به‌راحتی فعالیت کرده و حتی ایجاد چنین فضایی منجر به توسعه و گسترش آن‌ها در اشکال تخصصی بیشتر خواهد شد.

دکتر مصطفی عبدی در گفت‌وگو با ایسنا، منطقه خلیج‌فارس، افزود: یکشنبه 21 آبان زمین‌لرزه، استان های کرمانشاه، ایلام و برخی مناطق کشور عراق را لرزاند، این لرزشی بود که زیر پای مردمان ساکن در مناطق مختلف نزدیک به مرکز زلزله حس شد.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم بابیان اینکه شدت این لرزش به‌قدری بود که دیوارها و ستون‌های نگه‌دارنده‌ی سقف بالای سر این مردمان را در هم کوبیده و سقف زندگی را بر سرشان فروریخت، تصریح کرد: در امتداد این زلزله فیزیکی، زلزله اجتماعی نیز سراسر ایران را لرزاند، لرزشی که هرگونه مرزبندی و شکاف اجتماعی اعم از اقتصادی، دینی، مذهبی، قومی و زبانی را درنوردیده و موجی از مشارکت‌های مردمی را به راه انداخت اما تأثیر این لرزش تنها به راه افتادن موج مشارکت نبود بلکه نتیجه آن آشکار ساختن ستون‌های نا امن و سست مسکن مهر سرپل ذهاب بود.

وی ادامه داد: این موضوع یادآور این موضوع شد که ترک‌های این ستون‌ها که سرمایه اجتماعی را سست کرده، ظاهراً از تاریخی نه‌چندان دور برخوردار است و ریشه آن در افکار عمومی با محتوای اطلاعات رسیده به دست مردم نیز ارتباط دارد.

عبدی اضافه کرد: شاید برخی با توسل به تئوری توطئه، وجود هرگونه بی‌اعتمادی بین مردم ایران و نهادهای دولتی مرتبط با مدیریت بحران را انکار کنند و یا در مقابل نظر افراطی این گروه را بیان کنند و وجود هرگونه اعتمادی را انکار کنند.

وی افزود: مسئله‌ای که  در امتداد زمین‌لرزه اجتماعی مصادیق آن آشکارتر شد، ضعف نهادهای مدنی است؛ هر وقت سخن از جامعه مدنی در ایران به میان می‌آید، متأثر از یک افراط و تفریط دیگر (سیاست زدگی و سیاست‌زدایی) بلافاصله افکار عمومی و بسیاری از نخبگان متوجه احزاب سیاسی و ضعف جامعه مدنی در این رکن می‌شوند، غافل از اینکه جامعه مدنی فقط حوزه سیاسی زندگی اجتماعی را در برنمی‌گیرد و حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی را نیز مشمول می‌شود.

  این جامعه‌شناس سیاسی با اشاره به اینکه منتهی شدن اکثر امور به نهادهای دولتی و حاکمیتی علاوه بر تمرکز قدرت و مدیریت در این بخش مانع از رشد خلاقیت جامعه و مشارکت‌های مدنی می‌شود، بیان کرد: اگر در بخش‌های مختلف جامعه مدنی نهادهای متکثر و متنوعی فعال باشند در چنین مواقعی که نهادهای حاکمیتی به دلیل گستره‌ی بحران نمی‌توانند آن را کامل پوشش دهند و یا سرمایه اجتماعی آن آسیب‌دیده است، نهادهای مدنی به‌راحتی فعالیت کرده و حتی ایجاد چنین فضایی منجر به توسعه و گسترش آن‌ها در اشکال تخصصی بیشتر خواهد شد.

عبدی با یادآوری اینکه مسئله بعدی در آن لحظه شکاف ایجادشده بین نهادهای دولتی و مردم مشتاق مشارکت اجتماعی است، ادامه داد: افکار عمومی نتوانست نهادهای مدنی مشخصی را جایگزین نهادهای دولتی و حاکمیتی مدیریت بحران کند تا از این طریق کمک خود را به زلزله‌زدگان سازمان‌دهی کند.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم با اشاره به انتشار مقایسه عملکرد مدیریت بحران برخی جوامع زلزله‌خیز با جامعه ایران نیز در فضای مجازی، تصریح کرد: یکی از این مقایسه‌ها مربوط به عدم انتشار اخبار و تصاویر دل‌خراش زلزله ژاپن و بالعکس آن در ایران است.

وی بیان کرد: با در نظر داشتن ویژگی‌هایی از جامعه ایران (ضعف جامعه مدنی، تشخص گرایی و فرسایش سرمایه اجتماعی ) ویژگی دیگری را نیز می‌توان در ارتباط با این‌گونه جوامع به یاد آورد،معمولاً در این‌گونه جوامع می‌توان شاهد تجمع ذره‌ای گونه انرژی احساسی بود.

عبدی خاطرنشان کرد: وقتی زلزله‌ای با خرابی‌های جسمی و روحی بسیار رخ می‌دهد، نخبگان سیاسی (صادق زیباکلام)، ورزشی (علی دایی) و هنری (نیکی کریمی) که شخصیت‌های مهم جامعه تشخیص‌گرا هستند با اعلام شماره‌حساب شخصی، خود را به‌عنوان جایگزین نهادهای دولتی و یا حتی غیردولتی مدیریت بحران معرفی می‌کنند.

وی در پایان عنوان کرد: اگرچه اقدامات نخبگانی که خود را مرجع جایگزین نهادهای دولتی معرفی کرده‌اند، خیرخواهانه  و از سر دلسوزی بود و آن‌ها نیز خود بخشی از این جامعه تشخص گرا هستند اما بر صادق زیباکلام نقد رواست زیرا حساب او به‌عنوان استاد علوم سیاسی و صاحب کتاب در حوزه‌ی جامعه‌شناسی و سیاسی از دیگر نخبگان جداست؛ ستایش کسانی که بدون اطلاع از پیامدهای این تشخیص گرایی حساب شخصی معرفی کردند،لازم است اما دیدن این‌همه ایثار و فداکاری مانع از تحلیل جامعه‌شناختی نمی‌شود زیرا کار جامعه‌شناس تحلیل واقعیت‌ها بدون دخیل کردن ارزش‌های شخصی و گروهی است.


انتهای پیام

ارسال خبر به دوستان

* گیرنده(ها):

آدرس ایمیل ها را با علامت کاما از هم جدا نمایید. (حداکثر 3 آدرس پست الکترونیکی گیرنده را وارد نمایید)
متن ارسال:

ارسال نظر

نام و نام خانوادگی:
آدرس سایت شما:
* آدرس پست الکترونیکی:
* متن:
* کد مقابل را وارد نمایید: